حسن مرسلوند
307
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
شكست سختى خورد و تا پسيخان عقبنشينى كرد . در همين هنگام كه انقلابيون جنگل مشغول جنگ داخلى و زدوخورد بودند ، قواى دولت مركزى ايران به سمت گيلان پيشروى كرد و در سىام مرداد 1299 خورشيدى وارد رشت شد . پس از كشمكشهايى بين نيروهاى دولتى ايران و انقلابيون ، بالاخره قواى دولتى ايران از انقلابيون كه از پشتيبانى كشتىهاى جنگى شوروى برخوردار بودند ، شكست خورد و مجبور به عقبنشينى شد . انقلابيون مجددا به رشت بازگشتند و زمام امور را به دست گرفتند . پس از مدّتى ، نامههاى گلايهآميزى بين ميرزا كوچك خان و احسان الله خان سركردهء كودتاچىهاى سرخ ردوبدل شد و سرانجام با پادرميانى هيئت اعزامى دولت مشير الدوله كه مقبوليّت ملّى داشت ، كار جنگلىها با انقلابيون سرخ به آشتى كشيد . احسان الله خان و خالو قربان براى ديدار ميرزا به فومن رفتند و پس از مذاكرات زياد توافق كردند كه حيدر خان عمو اوغلى انقلابى مشهور مشروطهء ايران براى نظارت بر عملكرد كميتهء انقلاب به گيلان بيايد . طولى نكشيد كه حيدر خان با يك كشتى اسلحه وارد ايران شد و يك كميتهء انقلابى جديد با شركت خودش تشكيل داد كه اين كميته هفتهاى دو بار در ملّاسرا واقع در نه كيلومترى رشت تشكيل جلسه مىداد و به رتق و فتق امور مىپرداخت . پس از كودتاى سوم اسفند 1299 ، منافع شوروى و غرب ايجاب كرد كه طرفين به پاى ميز مذاكرات سياسى بروند و به درگيرىهاى نظامى كه غير مستقيم در گوشه و كنار دنيا داشتند خاتمه دهند . يكى از اين درگيرىها كه مىبايستى به آن خاتمه داد جنبش گيلان بود كه تكليف آن در مثلث ايران ، شوروى ، انگليس روشن شده بود . روتشتين سفير جديد شوروى در ايران ، مأمور شد كه قضيهء جنگل را خاتمه دهد . طى نامهاى به ميرزا كوچك خان نوشت كه ديگر عصر اقدامات انقلابى سپرى شده و بايستى كارها را از مجارى ديپلوماتيك پيش برد و در حقيقت از جنگلىها خواست كه اسلحه را كنار گذاشته ، تسليم دولت شوند 67 . ميرزا كوچك خان نيز در پاسخ او نوشت كه حاضر است سكوت كند و جمعيت خود را در آرامش نگهدارد تا ببيند حركت سياسى هيئت دولت به چه سمتى است و چه خواهد كرد 68 . از طرفى آتش اختلاف داخلى ، مجددا در ميان انقلابيون جنگل برافروخته شد ؛ با اين